Beeldengalerij Haarlem

 

Een dag op pad in de Haarlemmerhout

Klik op de kaart om deze te vergroten


De hieronder beschreven wandelroute start en eindigt bij de Grote Houtbrug, aan het einde van de Grote Houtstraat. De lengte is ongeveer 4 kilometer.

U kunt op uw smartphone de route hier onder  volgen. Maar er is ook een printversie van de wandelroute die gedownload kan worden.



Grote Houtbrug

De wandeling gaat van start op de Grote Houtbrug. Links en rechts zijn hier granieten beelden van twee 16de-eeuwse Vlaamse vluchtelingen te zien, gemaakt door Hendrik van den Eynde. Als je vanuit het centrum komt staat het beeld van de beroemde schilder Frans Hals rechts, links staat bouwmeester Lieven de Key die onder andere de Vleeshallen en de voorgevel van het stadhuis op de Haarlemse Grote Markt heeft ontworpen. De beelden lijken tussen hoge futuristische gebouwen te staan, wat een beetje doet denken aan de bekende filmposter van Metropolis die net als deze beelden ook in de jaren 20 van de 20ste eeuw is gemaakt. Aan de achterkant van de beelden zijn reliëfs te zien met natuurvoorstellingen die aan de oudheid doen denken.

Houtplein met Bodybuilding

De volgende bestemming is vanaf de brug al zichtbaar, het is de toren van groene telefooncellen op het Houtplein, Bodybuilding. Dit is een kunstwerk van de broers Jan en Paul Schietekat, volkomen toevallig ook twee Vlamingen, maar een van de leuke dingen van kunst is dat je je eigen associaties kan maken. Staat de formule E=CM2 aan de bovenkant voor Energie = Communicatie x Mensen in het kwadraat? Hoe dan ook is het zowel een nog steeds actuele voorstelling van de kracht communicatiemiddelen als een monument uit een andere tijd.

Dreef

Girozoon Inc.

In het verlengde van het Houtplein is de Dreef. Het eerste beeld dat je daar ziet is Girozoom inc. van Willem Harbers. De wirwar van buizen en wielen die refereren aan industriële installaties maar ook aan de bomen waaronder het staat.De onderste buizen kunnen onderdeel zijn van een installatie om grondstoffen uit de aarde te pompen, hieruit groeien organisch gevormde buizen als takken van een technische boom.  Hetverwijst naar verbruik van grondstoffen. 

Aan de linkerkant van het pad staat het bronzen beeld Man voor het vuurpeleton van Mari Andriesen. Dit is een monument ter nagedachtenis aan de massale executie die hier heeft plaatsgevonden in 1945. De man straalt gelatenheid en rotsvaste overtuiging uit.

Als volgende zie je het werk Out loud van André Pielage. De stalen zuil is versierd met glinsterende festoenen van op straat gevonden lachgaspatronen. Klassieke versieringen van tegenwoordig. Het kenmerkende is een combinatie van minimalisme en barok. André laat zien dat je onverwacht ogenschijnlijke rommel een nieuw leven kunt geven.

Een stukje verder is een variant van Door de tijd kijken van Anno Dijkstra te zien, de handen zijn afgietsels van leerlingen van de Dreefschool aan de overkant van de straat. Het lijkt op een van de camerazuilen die steeds vaker in het straatbeeld opduiken, de kinderen kunnen vanuit de toekomst toezicht houden.

Richting Frederikspark

We maken nu een kleine omweg en gaan bij de speelplaats links waar we een op zijn handen staande zakenman zien. Dit bronzen beeld is Ein neuer erfolgreicher tag gemaakt door Guillaume Bijl. Hij kan kinderlijk blij zijn dat hij vandaag veel geld heeft weten te verdienen. Het kan ook zijn dat hij iedere dag weer rare toeren moet uithalen om aan de verwachtingen te voldoen. De kunstenaar steekt de draak met de werkelijkheid.

Als je nu doorloopt, zie je het hek van de tuin van het Provinciehuis. Tussen het groen voor het hek staat een ander bronzen beeld van Mari Andriesen: Kleine Johannes. Het is een scène uit een sprookje, jonge mensen op ontdekkingstocht.

Paviljoen Welgelegen, het Provinciehuis

Tijdens kantooruren is het hek niet op slot en kan je zo de tuin in, als het hek niet open gaat is in ieder geval te zien hoe de nieuwbouw van het Provinciehuis is geïntegreerd in het oude gebouw. Het monumentale pand werd eind 18e eeuw gebouwd door de bankier Henry Hope. Het is een mooi voorbeeld van neoclassicisme. Hope bracht hier zijn grote kunstverzameling onder. Hope vluchtte met zijn kunstverzameling in 1794 voor de oprukkende Franse troepen naar Engeland. In de Franse periode werd de broer van Napoleon Bonaparte, Lodewijk, benoemd tot koning van Holland en ging wonen in het paviljoen. Sinds 1930 is de provincie gehuisvest in het gebouw.

Morgenrit

In de tuin staan o.a. Samenwerking van Frank Rosen, het Dakotamonument van Theo Mulder en De Morgenrit van Eric Claus. 

Verder zie je drie bronzen replica's van klassieke beelden van Francesco Righetti staan: Bachus, de god van de wijn met zijn vriend Amphelos, Mercurius, in de Romeinse mythologie de god van de handel en reizigers en Euterpe, de muze van het fluitspel en de poëzie; ze heeft een fluit in haar hand.  

Weer terug op de Dreef

Als we weer terug op de Dreef zijn (door de poort van het Provinciehuis of terug langs de speeltuin), is het volgende werk er een van Sjoerd Buisman, Stapeling. Boomstamblokken van staal staan zo op elkaar dat ze nog in evenwicht zijn en het grote blok aan de bovenkant nog kunnen dragen. Buisman vindt inspiratie in de natuur en hij werkt veel met natuurlijk materiaal.

Nog steeds op de dreef aan dezelfde kant van de straat is het volgende werk op de route Powerplant van Leonard van Munster. Het is een constructie die lijkt op een fabriek. Deze folly wordt gedurende de expositieperiode overwoekerd met struiken en planten. Industriële en natuurlandschappelijke elementen versmelten en gaan een strijd met elkaar aan. De kunstenaar ziet de schoonheid van het bos terug in buizen en leidingen die je op een industrieterrein als een wirwar door elkaar ziet 'groeien'. Van Munster: 'iedereen heeft het over duurzaamheid, maar niemand wil een stap terug doen'

Paviljoenslaan en Florapark

Als je naar links de Paviljoenslaan op gaat kun je de klassieke façade van het Provinciehuis van dichtbij te bekijken omdat die later op de route vanuit de verte nog prominent in beeld is. Voor de trappen staat de Laocoongroep, een bronzen replica van het origineel door Francesco Righetti. 

Vanaf de Dreef naar rechts staat op de hoek van het Florapark Groei van Remco van der Gugten. Staal kan kennelijk in allerlei onverwachte vormen groeien. Een klein stukje verderop langs het Florapark staat een groot bronzen monument ter ere van Frans Hals, gemaakt door Henri Scholtz.

Oversteken naar de Kleine Hout

Terug op de Dreef steken we nu de Paviljoenslaan over om in de Kleine Hout te komen. Op de hoek hier staat Will we survive? van Joanneke Meester. Deze robots van gerecycled verpakkingsmateriaal confronteren je op een luchtige manier met de vraag wat voor plek er is voor mensen in een gemaakte wereld. Laten we hopen dat deze robots minder te doen krijgen dan WALL-E uit de gelijknamige Pixar-film.

In Awe

Nu lopen we links langs het beeld verder de hout in. Hier ligt een figuur op de buik de wereld te bekijken, dit is In Awe van Pieter W. Postma. Het beschouwen van de wereld van een afstand kan nieuwe inzichten opleveren zoals bij de ruimtefoto's Pale Blue Dot en Earthrise.

Een klein stukje verderop staat het beeld De Utopist van Guda Koster aan de rechterkant van het pad. Is het een mens getransformeerd tot een mechanisch object of een mechanisch object met gerecyclede lichaamsdelen? Het werk doet denken aan de kunst van het Bauhaus of de constructivisten van ongeveer 100 jaar geleden. Het versmelten van mens en machine leek toen deel te zijn van een prachtige toekomst. De denkende machine of de machinale mens zijn bijna werkelijkheid geworden, maar veel mensen zijn juist bang voor wat er komen gaat. De sculptuur van Guda Koster is niet somber of fatalistisch. Haar mens-machine is subtiel-grappig en stapt - een tikkie aarzelend - de toekomst in.

Rond de Hertenkamp naar het Hildebrandmonument

Nu loopt de route een stuk langs het hek van de Hertenkamp en kan je even bijkomen van alle indrukken. We gaan linksom met de klok mee rond de hertenkamp en komen langs het theehuis, de kinderboerderij en daarna de vijver die ontstaan is nadat hier in de Tweede Wereldoorlog tankgrachten zijn gegraven. We lopen net zo lang door tot aan de linkerkant een fontein te zien is. Deze fontein is het middelpunt van het Hildebrandmonument, ontworpen door Jan Bronner. Personages uit het boek Camera obscura van Hildebrand staan hier rond de fontein, overzien door een beeld van de schrijver (Nicolaas Beets) zelf.

Het credo van Jan Bronner was beeldhouwkunst is architectuur, architectuur is beeldhouwkunst.In de beelden is goed te zien hoe zijn werk werd beïnvloed door de architecten van de Amsterdamse school in de bouwkunst. 

De Fonteinlaan oversteken naar de Grote Hout

Nu lopen we naar de drukke weg die hier Fonteinlaan heet, vlak bij het Hildebrandmonument is een oversteekplaats. Bij het oversteken kom je onder de Lindenbogen van Sjoerd Buisman door, letterlijk bogen van levende lindes. Op het pad aan de andere kant van de Dreef ga je eerst een klein stuk naar links om daarna meteen het eerste pad naar rechts af te slaan. Als je dit pad volgt kom je bij het Costermonument. Dit is een mysterieuze monoliet die door de dichte begroeiing midden in het bos lijkt te staan. Het lijkt op een sokkel maar het stelt een stempel voor. Haarlemmers weten zeker dat Laurens Janszoon Coster de uitvinder van de boekdrukkunst is. Hij zou zijn idee hier in de Hout hebben opgedaan.

We lopen door langs het monument naar het fietspad en slaan rechtsaf. Al snel kom je dan op een kruising met aan de rechterkant de Philip Lootsbank. Hier lijkt het erop dat de natuur een overwinning op de maakbaarheid aan het behalen is, het is duidelijk te zien dat weer en wind na meer dan honderd jaar een behoorlijk stuk van de steen hebben afgesleten.

Bij de kruising met de bank ga je rechts, dit pad volg je voor 200m. Na 200m kom je bij de tweede afslag naar links, als je dit pad volgt en rechts aanhoud, kom je na ongeveer 50m op een open plek waar het werk Ziggurat van Gusta Kullberg opdoemt. Net als de bomen in de Hout laat deze stalen kolos licht door afhankelijk van waarvandaan je het bekijkt.

Terug naar de Dreef

Als je dan het pad aan de rechterkant van de open plek blijft volgen en rechts aanhoudt, kom je terug op de Fonteinlaan. Hier is weer een oversteekplek kunnen we terug naar de Hertenkamp. We gaan nu links in de richting van waar we begonnen zijn. Al snel kom je dan het werk Fingers Crossed van Frank Koolen tegen. Dit is een werk dat geïnspireerd is op de Coronapandemie, twee figuren dicht bij elkaar, twee vingers aan dezelfde hand in een gebaar dat is bedoeld om de hoop op een goeie uitkomst kracht bij te zetten.